انور سقزی کارشناس و تحلیل‌گر مسائل سیاسی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، در ارزیابی خود از سخنرانی مسعود پزشکیان رئیس جمهور کشوردر هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل گفت: این سخنرانی در شرایطی ایراد شد که تنش میان تهران و واشنگتن از یک اختلاف دیپلماتیک عبور کرده و به مرحله رویارویی مستقیم میان ایران، آمریکا و اسرائیل رسیده بود.

وی بیان کرد: یک روز پیش از حضور رئیس‌جمهور ایران در این تریبون، دونالد ترامپ در سخنرانی خود از احتمال «نابودی» جمهوری اسلامی سخن گفته و ایران را میان دو گزینه «توافق یا نابودی» قرار داده بود؛ فضایی که نشان می‌داد بحران وارد مرحله‌ای بی‌سابقه شده است.

سقزی تأکید کرد: پزشکیان در چنین شرایطی وارد صحن سازمان ملل شد، اما سخنان او صرفاً واکنشی به تهدید آمریکا نبود.

وی گفت: رئیس‌جمهور ایران تلاش کرد روایت ایران از جنگ را در برابر روایت واشنگتن قرار دهد؛ روایتی که محور آن نه فقط برنامه هسته‌ای، بلکه حاکمیت ملی، حق تعیین سرنوشت ملت‌ها، جان غیرنظامیان و حدود استفاده از قدرت نظامی در روابط بین‌الملل است.

سقزی اظهار کرد: یکی از لحظات مهم سخنرانی زمانی بود که پزشکیان تصویر آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران را در صحن سازمان ملل نمایش داد.

وی افزود: این اقدام، پیام روشنی داشت: اگر قدرت نظامی بتواند مقام عالی یک کشور را بدون طی شدن فرآیند حقوقی هدف قرار دهد، مرزهای ممنوعیت استفاده از زور و اصل حاکمیت کشورها چه معنایی خواهد داشت؟

 وی تأکید کرد که این پرسش، نه یک اختلاف سیاسی میان تهران و واشنگتن، بلکه مسئله‌ای بنیادین در حقوق بین‌الملل است.

سقزی در ادامه گفت: پزشکیان تنها تصویر رهبر شهید را بالا نبرد؛ او تصاویر کودکانی را نیز نشان داد که بنا بر روایت ایران در حمله به مدرسه‌ای در میناب به شهادت رسیده‌اند.

وی این دو تصویر را «دو ستون اصلی روایت ایران» می‌نامد: یکی نماد حاکمیت سیاسی و دیگری نماد هزینه انسانی جنگ.

این کارشناس سیاسی اظهار کرد: پزشکیان تلاش کرد جنگ را از سطح یک مناقشه نظامی به یک پرسش انسانی تبدیل کند و بپرسد: در جنگ میان قدرت‌ها، چه کسی پاسخگوی جان کودکان است؟

وی در تحلیل بخش دیگری از سخنان پزشکیان گفت: رئیس‌جمهور ایران پرسشی اساسی را مطرح کرد: آیا قواعد بین‌المللی برای همه کشورها یکسان اجرا می‌شود؟

سقزی توضیح داد که اگر یک قدرت بتواند تعیین کند کشور دیگری چه توان دفاعی داشته باشد یا چه مقام سیاسی‌ای را تحمل کند، اصل حاکمیت ملی عملاً بی‌معنا می‌شود.

از نگاه وی، تهران با همین استدلال می‌گوید نمی‌توان از «نظم مبتنی بر قواعد» سخن گفت و همزمان ترور مقام‌های عالی‌رتبه و تهدید کشورها را عادی‌سازی کرد.

این کارشناس سیاسی با اشاره به سخنان ترامپ درباره «نابودی» ایران گفت: این عبارت را نمی‌توان یک جمله معمولی دانست وقتی رئیس دولت یک قدرت نظامی بزرگ در سازمان ملل درباره نابودی یک کشور عضو سخن می‌گوید، مسئله حدود استفاده از قدرت نظامی دوباره مطرح می‌شود.

وی افزود: پزشکیان در پاسخ، موضع ایران را روشن کرد؛ تهران مذاکره را رد نمی‌کند، اما مذاکره تحت تهدید و اجبار را نمی‌پذیرد.

در بخش مربوط به پرونده هسته‌ای، سقزی توضیح داد که پزشکیان بر استانداردهای دوگانه در برخورد با برنامه‌های هسته‌ای کشورها تأکید کرد.

از نگاه وی اختلاف تنها بر سر «هسته‌ای بودن یا نبودن» نیست؛ بر سر این است که چه کشوری حق دارد معیارهای امنیتی منطقه را تعیین کند و این معیارها چگونه و برای چه کشورهایی اجرا می‌شوند.

سقزی همچنین به بخش دیگری از سخنان پزشکیان اشاره کرد که در آن رئیس‌جمهور ایران گفت قدرت نظامی، مشروعیت سیاسی ایجاد نمی‌کند.

وی این بخش را «تفاوت میان قدرت و مشروعیت» می‌نامد و می‌گوید پزشکیان تلاش کرد نشان دهد که حتی اگر یک کشور قدرت بمباران یک تأسیسات را داشته باشد، این قدرت به معنای حق تعیین آینده سیاسی یک ملت نیست.

وی درباره نمایش تصاویر کودکان میناب گفت: پزشکیان با این اقدام، قربانیان جنگ را از «آمار» به «چهره» تبدیل کرد کودکانی که هیچ نقشی در مناقشه هسته‌ای یا اختلافات ژئوپلیتیک نداشتند و همین مسئله اهمیت حقوق بشردوستانه را برجسته می‌کند.

این کارشناس مسائل سیاسی همچنین به خروج هیئت آمریکا از سالن هنگام سخنرانی پزشکیان اشاره کرد و گفت: این تصویر، فارغ از انگیزه‌های سیاسی نشان‌دهنده عمق شکاف میان دو کشور بود؛ شکافی که در متن سخنرانی نیز به‌وضوح دیده می‌شد.

در ادامه تحلیل، سقزی بیان کرد: پزشکیان تلاش کرد نشان دهد ایران میان مقاومت و دیپلماسی، دو مسیر متضاد نمی‌بیند؛ تهران مذاکره را رد نمی‌کند، اما مذاکره برابر را می‌خواهد.

وی تأکید کرد که سخنرانی پزشکیان در نیویورک بخشی از یک جنگ بزرگ‌تر بود؛ جنگ بر سر روایت.

 سقزی در پایان گفت: ایران تلاش کرد روایت خود را از جنگ، ترور، حاکمیت ملی و حقوق بین‌الملل مستقیماً در مهم‌ترین تریبون جهانی مطرح کند.

انتهای پیام/