به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «کردتودی»، در حافظه تاریخی سرزمین کُردستان، زن تنها نامی در حاشیه روایت‌ها نیست؛ او بخشی از متن زندگی است، در امتداد کوه‌هایی که ایستادگی را معنا کرده‌اند و در دل فرهنگی که زبان، شعر، آیین‌ها و خاطره‌هایش از نسلی به نسل دیگر سپرده شده است.

از خانه‌هایی که نخستین درس‌های زندگی در آن‌ها آموخته می‌شود تا میدان‌هایی که سرنوشت اجتماعی و فرهنگی یک جامعه در آن‌ها رقم می‌خورد، رد پای زنان کُرد را می‌توان در بسیاری از فصل‌های تاریخ این دیار جست‌وجو کرد.

همایش ملی «بانوی کُرد؛ از ریشه‌های تاریخی تا افق‌های نوین» تلاشی برای بازخوانی همین روایت دیرپا بود؛ روایتی که در آن، گذشته نه خاطره‌ای دور، بلکه چراغی برای شناخت ظرفیت‌های امروز و ترسیم افق‌های فرداست.

سخنان مسئولان و برگزارکنندگان این همایش نیز بر یک محور مشترک استوار بود: ضرورت دیده‌شدن نقش زنان کُرد در تاریخ، فرهنگ، خانواده، آموزش و عرصه‌های اجتماعی و فراهم‌کردن زمینه‌ای برای معرفی شایسته چهره‌های برجسته این جامعه.

زن کُرد؛ از میراث تاریخی تا نقش‌آفرینی اجتماعی

آرش زره‌تن لهونی، استاندار کردستان، روز یکشنبه در این همایش با اشاره به پیشینه درخشان زنان در مناطق کُردنشین، بر نقش‌آفرینی آنان در حوزه‌های گوناگون زندگی تأکید کرد و گفت: زنان این مناطق در طول تاریخ، حضوری مؤثر در عرصه‌های مختلف داشته‌اند و شاعران بزرگی از میان آنان برخاسته‌اند که در تعلیم و تربیت و انتقال فرهنگ، آداب، رسوم و زبان از نسلی به نسل دیگر نقش ویژه‌ای ایفا کرده‌اند.

این سخنان، یادآور جایگاهی است که زنان در حفظ پیوستگی فرهنگی جامعه بر عهده داشته‌اند؛ نقشی که گاه در قالب شعر و آموزش جلوه کرده و گاه در انتقال زبان مادری، پاسداری از سنت‌ها و حفظ پیوندهای خانوادگی استمرار یافته است. فرهنگ هر سرزمین تنها در کتاب‌ها و بناهای تاریخی آن باقی نمی‌ماند؛ بخش مهمی از آن در حافظه و رفتار مردمانی زنده است که میراث پیشینیان را به آیندگان می‌سپارند.

استاندار کردستان با اشاره به حضور زنان حکمران در سده‌های گذشته در منطقه هورامان (اورامان)، این پیشینه را نشانه‌ای از جایگاه برجسته و پویایی زنان در عرصه اجتماع دانست و اظهار کرد: چنین شواهدی نشان می‌دهد که زنان کُرد صرفاً در محدوده خانه حضور نداشته‌اند، بلکه در عرصه‌های اجتماعی نیز نقش‌آفرین بوده‌اند.

از این منظر، بازخوانی تاریخ زنان کُرد صرفاً بازگشت به گذشته نیست؛ تلاشی است برای اصلاح تصویری که گاه نقش زنان را به بخش محدودی از زندگی خانوادگی فرو می‌کاهد. روایت‌های تاریخی، تجربه‌های فرهنگی و نمونه‌های برجای‌مانده از حضور زنان در عرصه‌های مختلف می‌توانند زمینه‌ای برای شناخت جامع‌تر جایگاه آنان در تحولات جامعه فراهم کنند.

لهونی برگزاری همایش‌هایی با موضوع زنان کُرد در سطح ملی را اقدامی ارزشمند دانست و ضمن قدردانی از برگزارکنندگان، بر ضرورت تداوم و گسترش این حرکت در سال‌های آینده تأکید کرد.

وی با اشاره به اینکه این حرکت فرهنگی از سوی حوزه علمیه زنان آغاز شده است، خواستار مشارکت گسترده‌تر نهادهای اجرایی و علمی شد و گفت: استانداری، دفتر امور اجتماعی و فرهنگی، دفتر امور زنان، دانشگاه کردستان و دیگر مجموعه‌های فرهنگی می‌توانند در تقویت این مسیر نقش‌آفرین باشند تا در سال‌های آینده شاهد برگزاری همایش‌هایی گسترده‌تر با مشارکت همه‌جانبه دستگاه‌ها باشیم.

استاندار کردستان همچنین با قدردانی از توجه رئیس‌جمهور به جایگاه زنان کُرد، به پیام مسعود پزشکیان به این همایش اشاره کرد و این توجه را شایسته تقدیر دانست.

حجت‌الاسلام والمسلمین پورذهبی در همایش ملی «بانوی کُرد» که با حضور استاندار کردستان، جمعی از فرماندهان نظامی و انتظامی، ائمه جمعه، علما، مسئولان و بانوان شیعه و اهل سنت برگزار شد، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا و قدردانی از دست‌اندرکاران برگزاری این همایش، بر ضرورت شناخت ظرفیت‌ها و مسائل جامعه زنان کردستان تأکید کرد.

وی با تقدیر از تلاش‌های حجت‌الاسلام پیام عبدالملکی و مجموعه حوزه‌های علمیه خواهران و برادران، به‌ویژه بانوان فعال در حوزه‌های علمیه شیعه و اهل سنت، اظهار کرد: برگزاری چنین برنامه‌های ارزشمندی فرصتی برای بررسی مسائل بانوان و بهره‌گیری از دیدگاه‌های علمی و کارشناسی در راستای ارتقای جایگاه آنان است.

زنان و مردان مؤمن، عناصر اصلی تحقق حیات طیبه هستند

نماینده ولی‌فقیه در کردستان با استناد به   آیه ۹۷ سوره نحل، به جایگاه زنان در تحقق حیات طیبه اشاره کرد و گفت: بر اساس آموزه‌های قرآنی، زن و مرد مؤمن با انجام عمل صالح، در دستیابی به حیات طیبه نقش دارند و زنان در کنار مردان از ارکان اصلی شکل‌گیری جامعه مطلوب اسلامی هستند.

 مفهوم حیات طیبه در اندیشه امام راحل و بیانات رهبر شهید، از جمله مباحث مرتبط با بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، مورد توجه قرار گرفته و تحقق آن نیازمند نقش‌آفرینی زنان و مردان مؤمن و صالح است.

زنان نزدیک به نیمی از جمعیت کردستان را تشکیل می‌دهند

حجت‌الاسلام والمسلمین پورذهبی با اشاره به آمار جمعیتی استان کردستان اظهار کرد: بر اساس آخرین آمار ارائه‌شده در پایان سال ۱۴۰۴، جمعیت استان یک میلیون و ۷۳۴ هزار و ۷۵۰ نفر است که از این تعداد، ۸۵۳ هزار و ۸۱۸ نفر را زنان تشکیل می‌دهند.

وی با تأکید بر نقش بانوان در حفظ هویت فرهنگی و اجتماعی کردستان افزود: زنان این استان، به‌ویژه در مناطق روستایی، همچنان از حافظان اصلی آداب، رسوم، ارزش‌ها و پوشش اصیل و سنتی منطقه به شمار می‌روند.

نماینده ولی‌فقیه در کردستان تصریح کرد: نباید برخی نمودهای محدود فرهنگی و اجتماعی در فضاهای شهری را به‌عنوان واقعیت غالب جامعه زنان کردستان تلقی کرد؛ چراکه بخش گسترده‌ای از بانوان استان همچنان به هویت فرهنگی و سنتی خود پایبند هستند.

کردستان از ظرفیت‌های ارزشمندی در حوزه زنان نخبه و ورزشکار برخوردار است

وی در ادامه با تقسیم‌بندی مسائل بانوان استان به حوزه آسیب‌های اجتماعی، ظرفیت‌ها و اولویت‌های پیش‌رو، اظهار کرد: در کنار برخی آسیب‌های اجتماعی از جمله مشکلات زنان بی‌سرپرست و بدسرپرست، طلاق و سایر مسائل اجتماعی، ظرفیت‌های قابل توجهی در جامعه زنان کردستان وجود دارد که باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

حجت الاسلام و المسلمین پورذهبی با اشاره به وضعیت آسیب‌های اجتماعی در استان گفت: کردستان در برخی شاخص‌ها، از جمله نسبت جمعیت زندانیان به جمعیت استان و شمار زنان زندانی، در مقایسه با بسیاری از استان‌ها از وضعیت نسبتاً مطلوبی برخوردار است.

وی با اشاره به توانمندی‌های بانوان کردستان در عرصه‌های مختلف افزود: زنان این استان در حوزه‌های نویسندگی، هنر، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و همچنین عرصه‌های ورزشی دارای استعدادها و ظرفیت‌های برجسته‌ای هستند.

نماینده ولی‌فقیه در کردستان خاطرنشان کرد: بانوان ورزشکار استان در رشته‌هایی همچون هندبال، فوتبال، فوتسال، بسکتبال و ورزش‌های انفرادی موفقیت‌های ارزشمندی کسب کرده‌اند و شماری از آنان در سطح ملی از چهره‌های شاخص و مدال‌آور محسوب می‌شوند.

ضرورت حمایت ویژه از اشتغال زنان بی‌سرپرست و بدسرپرست

حجت‌الاسلام والمسلمین پورذهبی با تأکید بر ضرورت توجه به اولویت‌های آینده جامعه زنان کردستان اظهار کرد: یکی از موضوعات مهمی که باید به‌صورت جدی مورد توجه مسئولان، پژوهشگران و دست‌اندرکاران قرار گیرد، مسئله اشتغال بانوان، به‌ویژه زنان بی‌سرپرست و بدسرپرست است.

وی ارتقای جایگاه اجتماعی زنان کردستان را از دیگر ضرورت‌ها دانست و افزود: مسائل فرهنگی و اجتماعی بانوان استان دارای ابعاد مختلفی است و پرداختن به آن‌ها نیازمند نگاه دقیق، کارشناسی و متناسب با شرایط فرهنگی و بومی کردستان است.

نماینده ولی‌فقیه در کردستان با اشاره به اهمیت توجه به مسائل فرهنگی استان تأکید کرد: برنامه‌ریزی در حوزه زنان باید با در نظر گرفتن پیوست‌های فرهنگی و اجتماعی انجام شود و همایش‌های علمی می‌توانند در شناسایی مسائل و ارائه راهکارهای مناسب نقش مؤثری ایفا کنند.

بانوان کُرد باید به جایگاه اصیل و شایسته خود دست یابند

 در پایان با ابراز امیدواری نسبت به نتایج علمی و پژوهشی همایش ملی «بانوی کُرد» اظهار کرد: انتظار می‌رود مقالات، دیدگاه‌ها و مباحث مطرح‌شده در این همایش زمینه‌ساز شناخت دقیق‌تر ظرفیت‌ها و مسائل بانوان و ارائه راهکارهای کاربردی برای ارتقای وضعیت آنان باشد.

وی ابراز امیدواری کرد که با تلاش مسئولان و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان و فعالان اجتماعی، زنان ایران اسلامی، به‌ویژه بانوان کُرد، بیش از پیش به جایگاه اصیل و شایسته خود در عرصه‌های مختلف دست یابند.

هویت بانوی کُرد؛ پیوند عاطفه، شجاعت و پایداری
در بخش دیگری از این همایش، حجت‌الاسلام پیام عبدالملکی، دبیر همایش ملی بانوی کُرد، با تأکید بر جایگاه زنان در فرهنگ و تاریخ این منطقه، عفت، حیا، مقاومت و عاطفه عمیق خانوادگی را از ویژگی‌های برجسته بانوی کُرد برشمرد و گفت: این خصیصه‌ها، او را به الگویی شاخص و مصداقی از بانوی تراز ایران اسلامی تبدیل کرده است.

وی با اشاره به سخن امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه «از دامن زن، مرد به معراج می‌رود»، بر نقش بنیادین زنان در پرورش نسل‌ها و شکل‌گیری آینده جامعه تأکید کرد و افزود: زنان نه‌تنها نیمی از جامعه را تشکیل می‌دهند، بلکه در هدایت و تربیت نیم دیگر آن نیز نقشی اساسی و سرنوشت‌ساز بر عهده دارند؛ ازاین‌رو، تبیین هویت اصیل آنان ضرورتی انکارناپذیر است.

در این نگاه، جایگاه زن را نمی‌توان تنها با شمارش مسئولیت‌های خانوادگی یا اجتماعی او سنجید؛ زیرا تأثیر زنان در شکل‌گیری شخصیت نسل‌های آینده، انتقال ارزش‌ها و تقویت سرمایه‌های فرهنگی جامعه، نقشی فراتر از مرزهای یک عرصه خاص دارد. خانواده، آموزش و فرهنگ، هر یک بخشی از این نقش گسترده‌اند و شناخت درست آن‌ها می‌تواند به درک دقیق‌تری از سهم زنان در پیشرفت جامعه منجر شود.

دبیر همایش همچنین مهرورزی، عاطفه خانوادگی، شجاعت، غیرت، صبر و ایستادگی را از ویژگی‌های برجسته زنان مناطق کُردنشین دانست و بر اهمیت معرفی الگوهای ماندگار این سرزمین تأکید کرد.

او با اشاره به شهیده فاطمه اسدی، وی را نمادی از مقاومت و عزت تاریخی زنان کُرد معرفی کرد و گفت: چهره‌هایی از این دست باید بیش از گذشته به نسل جوان شناسانده شوند.

نام‌ها و روایت‌هایی چون فاطمه اسدی، هنگامی که از حافظه محلی به عرصه ملی راه می‌یابند، می‌توانند زمینه آشنایی نسل‌های جدید با تجربه‌های تاریخی و انسانی جامعه خود را فراهم کنند. معرفی این شخصیت‌ها، فرصتی برای بازشناسی پیوند میان هویت بومی و حافظه مشترک ملی است؛ پیوندی که با شناخت دقیق‌تر زندگی و تجربه‌های زنان برجسته استحکام بیشتری می‌یابد.

عبدالملکی با اشاره به ظرفیت‌های گسترده زنان کُرد اظهار کرد: در آغاز این مسیر شاید ابعاد فراگیر موضوع به‌روشنی امروز نمایان نبود، اما اکنون روشن شده است که بانوی کُرد از ظرفیت‌های ارزشمندی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان الگویی شایسته در سطح ایران اسلامی معرفی شود.