بحران صبر و بی‌قانونی چالش اصلی در بزرگراه‌ها

ساعت 17 عصر است و محورمیدان اصلی شهر به یک پارکینگ بزرگ تبدیل شده است صدای ممتد بوق‌ها و تلاش‌های نافرجام برای جابجایی‌های غیرمجاز، فضای سنگینی ایجاد کرده است

 صابرمحمدی راننده تاکسی اینترنتی با 12 سال سابقه رانندگی در گفتگو با خبرنگار کردتودی وضعیت فعلی را فاجعه‌ای فرهنگی توصیف کرد و بیان داشت: مشکل فقط کمبود خیابان نیست مشکل این است که هر کس فکر می‌کند قانون برای اوستثنا قائل می‌شود.

وی گفت: من هر روز شاهد هستم که خط ویژه را به بهانه‌های واهی اشغال می‌کنند، چراغ قرمز را رد می‌کنند یا فاصله طولی با ماشین جلویی را آنقدر کم می‌گیرند که عملاً راه را برای دیگران می‌بندند.

این شهروند کردستانی خاطر نشان کرد:اگر نیم ساعت صبر و حوصله به خرج دهیم و حق تقدم‌ها رعایت شود، جریان حرکت چند برابر سریع‌تر خواهد بود اما اینجا هر کسی با بوق زدن یا حرکات مارپیچ می‌خواهد جلو بزند واین رفتار، انرژی و زمان همه را هدر می‌دهد.

 نگاهی به مصرف فضای عمومی و عدم رعایت خط‌کشی‌ها

یکی دیگر از نمودهای بارز این بحران فرهنگی، عدم پایبندی به خط‌کشی‌هاست. در تقاطع‌ها، صف‌های نامرتب، به‌خصوص در ساعات اوج ترافیک، راه را برای خودروهایی که قصد گردش به چپ یا راست دارند مسدود می‌کند واین پدیده اغلب با عنوان «تجاوز به حریم عمومی» شناخته می‌شود.

در ادامه  سارا امینی، کارمند دولت که از خودروی شخصی استفاده می‌کند اظهار داشت: فرهنگ توقف برای مسافرگیری و سوار کردن نیز نقش بسزایی دارد وقتی تاکسی‌ها یا خودروهای شخصی، ناگهان در مسیر اصلی و بدون در نظر گرفتن جریان ترافیک توقف می‌کنند، بلافاصله یک گلوگاه ایجاد می‌شود.

این شهروند کردستانی بیان داشت: ما در فرهنگ رانندگی یاد نگرفته‌ایم که توقف‌های ضروری را در مکان‌های امن و بدون ایجاد مزاحمت برای جریان اصلی انجام دهیم.

وی گفت: آموزش‌های رانندگی رسمی صرفاً بر مهارت‌های فنی تمرکز دارد و از پرورش «شهروند راننده» غافل است گواهینامه گرفتن ما شبیه یک آزمون فنی است، نه یک دوره آموزشی برای زندگی در جامعه مشترک شهری باید فرهنگ احترام متقابل نهادینه شود.

مسئولیت نهادها در تقویت اقتدار قانون

رضا کریم کارشناس حمل و نقل شهری که در حاشیه مراسمی در مرکز شهر حضور داشت، در مصاحبه با خبرنگار کردتودی به ابعاد ساختاری این مشکل بیان داشت: رفتار رانندگان اغلب واکنشی به عملکرد سیستم است اگر برخورد با تخلفات بازدارنده نباشد و شاهد تکرار تخلفات کوچک و بزرگ باشیم، این بی‌نظمی به یک هنجار تبدیل می‌شود.

کریمی تأکید کرد: ترافیک سنگین و فرهنگ نامطلوب رانندگی، مستقیماً بر اقتدار و کارآمدی کلان‌شهر تأثیر می‌گذارد چرا که وقتی یک شهروند می‌بیند که فرد متخلف بدون هیچ عواقبی به مسیر خود ادامه می‌دهد، انگیزه او برای رعایت قانون کاهش می‌یابد  ودراین میان  امنیت ترافیکی و در نتیجه اقتدار مدیریتی شهری، وابسته به اجرای قاطعانه و مستمر قوانین دچار اختلال خواهد شد.

وی گفت: سامانه‌های هوشمند نظارتی باید با جدیت بیشتری با تخلفاتی نظیر توقف دوبله، عدم رعایت حق تقدم و استفاده غیرمجاز از مسیرهای خاص برخورد کنند تا هزینه تخلف، از مزیت آن بالاتر رود.

در نهایت، رانندگان نیز خود دچار سردرگمی شده‌اند  برای نمونه مهدی رضایی راننده اتوبوس شهری، در مصاحبه‌ با خبرنگار کردتودی افزود:ما هم بخشی از مشکل هستیم اما وقتی چندین خودرو بدون هیچ ترتیبی در مسیر اصلی ایستاده‌اند، یا توقف ناگهانی در میانه جاده ایجاد می‌کنند، ما نیز مجبور می‌شویم توقف کنیم این یک گردش چرخ‌های بی‌قانونی است.

رضایی تأکید کرد:  رانندگان همچنین باید درک کنند که این رفتارهای نامناسب، نه تنها بر سرعت ترافیک تأثیر می‌گذارد، بلکه منجر به تصادفات و از دست دادن زندگی می‌شود.

این راننده کردستانی خاطر نشان کرد:من چند بار شاهد بودم که تصادف به دلیل اینکه یک خودرو در خط چراغ قرمز ایستاده بود، رخ داد این نه فقط یک ابهام است، بلکه یک جنایت در برابر انسانیت است.

 فرهنگ رانندگی و هویت شهری

یکی دیگر از مطالعات انجام شده در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که کشورهایی مانند هلند و کانادا، با تمرکز بر آموزش فرهنگ رانندگی و ایجاد محیطی از احترام متقابل، می‌توانند ترافیک را در سطح بسیار پایینی نگه دارند. در این کشورها، رانندگی به عنوان یک وظیفه شهروندی دیده می‌شود، نه تنها یک اقدام شخصی.

در ایران نیز، اگر این فرهنگ تغییر کند، می‌توان از ترافیک به عنوان یک ابزار اجتماعی و اقتصادی استفاده کرد اگر رانندگان یاد بگیرند که صبر، احترام و مسئولیت‌پذیری در رانندگی، اساس ایجاد جامعه‌ای پایدار است، آنگاه نه تنها ترافیک کاهش می‌یابد، بلکه شهرها نیز به فضایی زیباتر و انسانی‌تر تبدیل می‌شوند.

در نهایت، ترافیک سنگین نه تنها نشانه‌ای از ناکارآمدی زیرساختی است، بلکه آینه‌ای از سطح اخلاق و فرهنگ اجتماعی است. رانندگان، اگر بخواهند، می‌توانند نخستین گام را در جهت تغییر این آینه بردارند.

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که ترافیک متراکم شهری، بیش از آنکه ناشی از نقص سخت‌افزاری (کمبود جاده و پل) باشد، محصول نقص نرم‌افزاری فرهنگ رانندگی است رانندگانی که با کمبود صبر، خودمحوری و نادیده گرفتن حقوق دیگران در خیابان‌ها حاضر می‌شوند، در واقع سرمایه اجتماعی و اقتدار شهر را به چالش می‌کشند.

بازگرداندن نظم به خیابان‌ها نیازمند یک عزم ملی است عزمی که از آموزش‌های فراگیر در مدارس و مراکز صدور گواهینامه آغاز شده و با برخورد قاطع و مستمر نهادهای انتظامی با متخلفان تکمیل می‌شود وتا زمانی که فرهنگ «حق تقدم من است» بر فرهنگ «ما با هم حرکت می‌کنیم» غلبه داشته باشد، هرگونه سرمایه‌گذاری زیرساختی، محکوم به شکست در حل ریشه‌ای معضل ترافیک خواهد بود.

انتهای خبر/