به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، بیجارگروس از گذشته های دور دارای ظرفیت‌های قابل توجهی در بخش هنرهای صنایع دستی بوده و به همین منظور امروزه تولید آثاری از این دست در حاشیه بناهای تاریخی این شهر می‌توانست به صورت زنده‌ انجام شود.

به گفته کارشناسان میراث فرهنگی، طی سال های اخیر و به منظور حفظ و احیای هنرهای سنتی و صنایع دستی در حال فراموشی مورد شناسایی و احیای دوباره قرار گرفته اند که یکی از آنها هنر "پایه ماشه" است.

"طراحی و نقاشی بر بوم و سفال" هنری قدیمی است که در بین صنایع دستی ایرانی نیز می‌توان نمونه هایی از آن را در قالب وسایل و ظروف کوچک، به ویژه جعبه‌های باریک و کشیده با عنوان "قلمدان" یافت.

خبرنگار کردتودی به همین منظور به سراغ محمد علی‌حسینی، یکی از معدود نگارگران مکتب نگارگری بیجارگروس رفته و پیرامون فعالیت ۴۰ ساله این هنرمند پیشکسوت به گفتگو نشسته است.

محمد علی‌حسینی متولد ۱۳۳۷ بیجار است که از سال ۱۳۵۵ با حضور در کلاس زنده یاد انصاری از هنرمندان زنجانی ساکن بیجار مقدمات رنگ شناسی را فراگرفت و به دلیل علاقه وافری که به هنر داشت در زمینه نقاشی به فعالیت هنری خود ادامه داد.

 وی دارای تحصیلات دانشگاهی و بازنشسته آموزش و پرورش است وامروز در گوشه‌ از خیابان آیت‌الله فاضل گروسی، نمایشگاه کوچکی دایر کرده است که هم در این شرایط جنگ تحمیلی، نبض زندگی را با هنر درآمیخته هم در برابر فشارهای اقتصادی، دست از هنر نکشیده است، حتی در شرایطی که کسی او را نمی‌شناسد و یادی از او و سال‌ها زحمات شبانه روزی‌اش در حافظه تاریخی بیجار، اثر وجود ندارد.

استاد محمد در ابتدای فعالیت هنری خود، در شغل دبیری محاسن سفید کرده و با همه عشق و علاقه‌ای که به هنر داشته است، امروز علاوه بر "آموزش خصوصی هنر" در زمینه‌های دیگر از جمله تذهیب، گل و مرغ، مینیاتور، نقاشی روی انواع چوب، نقاشی برروی سنگ و انواع بوم‌های ایرانی و طبیعی نیز فعالیت می‌کند.

در مورد این هنر توضیح بفرمایید

علی‌حسینی: طراحی و نقاشی را نمی‌توان یک هنر تک‌ محوری نامید برای آفرینش یک اثر، باید مجموعه‌ای از هنرها را به حد والا بلد بود، چرا که هنرمند این رشته باید نقاشی ایرانی، هنر تذهیب، تشعیر، مینیاتور، آشنایی با ترکیب مواد و خمیر کاغذ، سنباده‌زنی، ترکیبات لاکی، صحافی و چندین فن و صنعت دیگر را به نحو احسن بداند، به بیانی دیگر می‌توان به جرات گفت "پاپیه ماشه"، مادر همه هنرهاست.

اگر بخواهید آثارتان را طبقه‌بندی کنید چگونه این کار را می‌کنید؟

آثار بنده شامل تذهیب، گل و مرغ، مینیاتور، تشعیر (آرایش کتاب )، ساخت و نقاشی روی پاپیه ماشه، نقاشی روی انواع چوب، سنگ و انواع بوم‌های ایرانی و طبیعی است.

در طول سال ها فعالیت خود چند شاگرد تربیت کرده اید؟

سوال تلخی بود، در طی ۴۰ سالی که هنر نگارگری را آغاز کرده‌ام، متقاضیان زیادی برای آموزش آمدند و ثبت‌نام کردند و حتی مدیران وقت حوزه هنری، ارشاد و میراث فرهنگی قول دراختیار قرار دادن مکانی برای تدریس و آموزش دادند ولی تا امروز در همان مرحله قول و قرار ماند و خبری نشد.

در دورانی که دبیر هنر آموزش و پرورش در مدارس بودم، شاگردان و حتی دبیران زیادی را آموزش دادم  تا جایی که امروز هر یک از آنها در حوزه های مختلف کاری خود آثاری هنری و شاخصی را از خود ارایه می دهند.

برای یادگیری این هنر از محضر کدام اساتید بهره مند شده اید؟

اولین آموزش هنری خود را سال ۱۳۵۵ با حضور در کلاس زنده یاد انصاری از هنرمندان زنجانی ساکن بیجار مقدمات رنگ شناسی را فراگرفتم و به دلیل علاقه وافری که به هنر داشتم، بصورت تجربی و در زمینه نقاشی هم بصورت تمرین در خانه ادامه دادم.

پس از آن از هر فرصت فراغتی استفاده کردم و به کارهای هنری پرداختم، روزها و شب‌هایی را یاد دارم که آخر هفته بود و شبانه حرکت می‌کردم به سمت تهران و از پشت شیشه کارگاهی در خیابان ولی‌عصر(عج)، از روی دست استادکار، پیچ و خم کار هنری را همان شکل آموختم و دوباره شبانه به بیجار برگشتم تا صبح شنبه سرکلاس حاضر باشم.

هنرمندان این رشته برای رشد و پیشرفت کاری خود چه نکاتی را باید مورد توجه قرار دهند؟ 

معتقدم همه فعالان هنری بایستی برای بالا بردن سطح ارتقای کیفی فعالیت های خود در سطح ملی، کار و ایجاد سرمایه کنند.

به شکل مختصر در مورد سابقه تاریخی هنر نگارگری توضیح دهید؟

هنر نگارگری از جمله رشته های هنری است که سرمایه اقتصادی به دنبال دارد چرا که وقتی نقوش زیباتری خلق کردید و به کیفیت آثار خود بیافزایید،‌ طبیعی است که در سطح ملی نیز حایز رتبه های بهتری خواهید بود.

این رشته هنری سابقه سه هزار ساله در ایران داشته و درشهربیجارگروس با قدمت بیش از هفت هزار و پانصدساله، آثاری از سفال‌های دارای نقش و نگار کشف شده است گه گواهی محکم بر هنر در ریشه این خاک دارد.

مهمترین هدف یا نقطه آمال شما از فعالیت در این عرصه چیست؟

امروز باید هنر نگارگری توسط فعالان این عرصه به روز رسانی شده و با کیفیت بالا نیز ارایه شود که انجام این کار با آموزش به هنرجویان علاقه مندی که درصدد ارتقای این رشته هنری قدم برمی دارند،‌ میسر خواهد شد.

یکی از اهداف مهم بنده در طول سال های فعالیتم این بوده تا بتوانم در کنار هنر، در راستای رشد و توسعه کیفی این هنر هم کار کنم و خوشبختانه در این عرصه هم موفق بوده ام تا جایی که امروزه شاگردان من به مهارت مجربی در این حوزه دست یافته و در ادامه نیز هنرمندان زیادی را هم پرورش داده اند.

بیجارگروس در هنر نگارگری چه جایگاهی را در کشور دارد؟

خوشبختانه بیجارگروس در سطح کشور جایگاه خوبی را در زمینه فرش آهنین به خود اختصاص داده و به جرات می توان گفت جزو شهرستان‌های برتر کشور به لحاظ خلق آثار فرش و گلیم است، اساتید و شاگردان این رشته هنری هم اکنون روش ها و شیوه هایی را در این منطقه از کشور دنبال می کنند که در آینده نزدیک، آثارشان نمایان تر خواهد شد.

آیا آن طور که شایسته است در بیجار به هنر پاپیه ماشه پرداخته شده؟

متاسفانه در هنر طراحی و نقاشی از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست زیرا یک رشته تقریبا سخت است که باید به روزرسانی شود، هرچند تعدادی از هنرمندان هم اکنون آثاری را به شکل پاپه بری سرامیک و سفال و نو و همچنین آثاری را نیز به شکل مجسمه، اشکال و فرم های هندسی ارایه می دهند اما این میزان هنوز کافی نیست.

تنها تعداد محدودی از هنرمندان آموزش ساخت "جلد" را گذرانده اند و این در حالی است که در گذشته دور، کتاب های مهم مختلفی در حوزه ادبیات، داستان، تاریخ و شاهنامه بوده که هنرمندان جلدهای مهمی را برای این کتاب ها می ساختند و هنرمندان آن دوره هم افتخار می کردند که در سال های زندگی خود موفق به نوشتن کتاب هایی از این دست می شوند.

درخصوص فعالیت های هنری خود بیشتر توضیح دهید؟

فعالیت هنری من به ۲ دوره متفاوت،‌یعنی زمان قبل از بازنشستگی و پس از آن تقسیم می شود به طوری که در هر۲ دوره با مشکلات زیادی روبه‌رو بودم و حتی در ایام جنگ تحمیلی دوازده‌ روزه و جنگ رمضان، تولید و تهیه مواد اولیه با سختی روبه‌رو شده بودم ولی توانستم با استفاده از مواد بازیافتی و حتی دوریختنی نجاری‌ها، توانستم آثاری را خلق کنم که به زودی فروخته شد.

مهمترین دغدغه یا مطالبه شما چیست؟

هم اکنون مجموعه وسیعی از آثارم وجود دارد که در مکانی نامناسب انبار شده است، متاسفانه در سطح شهرستان نمایشگاهی یا مکانی مناسب جهت نمایش این آثار وجود ندارد، البته مدیریت وقت به ما قول هایی دادند که در اماکن تاریخی و فرهنگی موجود،  فضایی را برای این امر اختصاص یابد که اقداماتی هم انجام شد اما با تغییر مدیریت این موضوع ابتر ماند.

آثار زیادی در طول ۴۰ سال عمرم تولید کردم اما هیچ گاه امکان نمایش آثار فراهم نشد و یکی از دغدغه ها و دل نگرانی هایم این است که سرنوشت کارهایی که مدتها برای آن وقت گذاشتم در آینده چه خواهد شد و علی رغم همه این موارد همچنان مشغول کار هستم و بخشی از زمان خود را در کارگاه برای آموزش این هنر و بخشی دیگر را برای تولید کارهای جدید و رسیدگی به کارهای قبلی اختصاص داده ام.

به عنوان یک هنرمند که سال های زیادی از عمر خود را صرف ارایه آثار هنری کرده توقع دارم تا فضایی مناسب جهت عرضه و نمایش کارها دایر شود.

در طول سال ها فعالیت خود در چندین نمایشگاه شرکت داشتید؟ 

تاکنون در چندین نمایشگاه شرکت کرده ام و آخرین نمایشگاهم نیز در سال  ۱۴۰۲ تحت عنوان نمایشگاه "سفال و نقاشی" بود که به مناسبت دهه کرامت در گالری مهر پردیس سینمایی آزادی بیجار برگزار شد.

به عنوان یک هنرمند پیشکسوت چه انتظاراتی از مسئولان استانی دارید؟

پیشنهاد می کنم در استان هنرپرورکردستان، رشته های دانشگاهی برای آموزش انواع هنرها به صورت علمی گنجانده شود تا علاقه مندان این حوزه بتوانند از اساتید مجرب و خبره در شاخه های مختلف هنری بهره مند شوند و بدین ترتیب شاهد توسعه رشته های هنری و انتقال آموزه ها به نسل های بعدی باشیم

کلام آخر!

نهادهای مرتبط همچون اداره کل میراث فرهنگی،‌ صنایع دستی و گردشگری، دانشگاه ها و همچنین دستگاه های مرتبط از جمله فرهنگ و ارشاد اسلامی و حوزه هنری بایستی تدبیری بیاندیشند تا ضمن داشتن یک موزه هنری،‌ نسبت به حفظ و نگهداری آثار پیشکسوتان هنر استان تدابیر لازم صورت بگیرد. 
 
 انتهای خبر/