به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، حاشیه‌نشینی، پدیده‌ای است که سال‌هاست در سایه رشد شتابان شهرها، آرام و بی‌صدا، چهره بسیاری از مناطق شهری را دگرگون کرده است.

 روستاهایی که روزگاری با هویت مستقل، بافت اجتماعی منسجم و نیازهای محدود اداره می‌شدند، پس از الحاق به شهرها یا تبدیل شدن به نواحی منفصل شهری، با انبوهی از مطالبات خدماتی، عمرانی و اجتماعی روبه‌رو شده‌اند؛ مطالباتی که پاسخ‌گویی به آن‌ها نیازمند منابع گسترده، برنامه‌ریزی بلندمدت و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف است.

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که توسعه شهری بدون آینده‌نگری و کنترل ساخت‌وسازها، به مشکلاتی همچون کمبود سرانه‌های خدماتی، ضعف زیرساخت‌ها، گسترش ساخت‌وسازهای غیرمجاز و افزایش هزینه‌های مدیریت شهری منجر می‌شود؛ چالش‌هایی که نه‌تنها کیفیت زندگی شهروندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه مدیریت شهرها را نیز با هزینه‌های سنگین مواجه می‌کند.

در این میان، نایسر سنندج به عنوان یکی از نواحی منفصل شهری، نمونه‌ای از پیامدهای توسعه نامتوازن و رشد سریع جمعیت به شمار می‌رود؛ منطقه‌ای که امروز علاوه بر نیاز به توسعه زیرساخت‌ها و فضاهای عمومی، با معضل ساخت‌وسازهای غیرمجاز نیز دست و پنجه نرم می‌کند.

 کارشناسان بر این باورند که جلوگیری از تکرار چنین تجربه‌ای در دیگر نقاط حاشیه‌ای، مستلزم همکاری همه دستگاه‌های اجرایی، جلوگیری از ارائه خدمات به بناهای فاقد مجوز، تقویت توسعه روستاها و ایجاد موانع طبیعی و کالبدی برای کنترل گسترش بی‌ضابطه شهرهاست.

در همین راستا، شهردار سنندج با هشدار نسبت به رشد بی‌رویه ساخت‌وسازهای غیرمجاز در حاشیه شهر، خواستار همکاری جدی دستگاه‌های خدمات‌رسان و دستگاه‌های اجرایی برای جلوگیری از شکل‌گیری «نایسرهای جدید» شد و گفت: واگذاری انشعابات آب، برق و گاز به ساختمان‌های غیرمجاز، روند تخلفات ساختمانی را تشدید کرده و باید هرچه سریع‌تر متوقف شود.

 سیدانور رشیدی اظهار کرد: تا زمانی که نایسر یک روستا بود، مشکلات آن به مراتب کمتر بود، اما با تبدیل شدن به ناحیه منفصل شهری، حجم مطالبات و مشکلات به شکل قابل توجهی افزایش یافت.

وی با اشاره به وضعیت مناطق حاشیه‌ای سنندج افزود: امروز نیز نقاطی مانند روستای قار، دوشان و سایر مناطق پیرامونی با رشد سریع ساخت‌وسازهای غیرمجاز مواجه هستند و اگر از هم‌اکنون برای مدیریت این روند برنامه‌ریزی نشود، در آینده با مشکلاتی مشابه نایسر روبه‌رو خواهیم شد.

شهردار سنندج یکی از مهم‌ترین چالش‌های مدیریت شهری در نواحی منفصل را وضعیت اراضی قولنامه‌ای عنوان کرد و گفت: بر اساس قوانین، شهرداری امکان صدور پروانه ساختمانی برای این اراضی را ندارد.

رشیدی افزود: برای رفع این مشکل، شهرداری با تدوین یک چک‌لیست تخصصی و تصویب آن در شورای اسلامی شهر، راهکاری قانونی برای صدور مجوز ساخت در اراضی قولنامه‌ای ارائه کرده است که پس از تأیید نهایی، بخشی از مشکلات شهروندان در این حوزه برطرف خواهد شد.

وی تصریح کرد: بسیاری از مالکان این مناطق دارای نسق هستند و لازم است نسبت به دریافت اسناد رسمی اقدام کنند تا شهرداری بتواند فرآیند توافق و ساماندهی این اراضی را اجرایی کند.

شهردار سنندج در ادامه نقش دستگاه‌های خدمات‌رسان را در کنترل ساخت‌وسازهای غیرمجاز بسیار مهم دانست و اظهار کرد: در بسیاری از موارد، با وجود اعلام رسمی شهرداری مبنی بر غیرقانونی بودن ساختمان‌ها و ضرورت تخریب آن‌ها، انشعابات آب، برق و گاز به این بناها واگذار می‌شود.

وی تأکید کرد: اگر دستگاه‌های خدمات‌رسان از ارائه انشعابات به ساختمان‌های فاقد مجوز خودداری کنند، یکی از مؤثرترین ابزارها برای جلوگیری از افزایش ساخت‌وسازهای غیرقانونی در اختیار مدیریت شهری قرار خواهد گرفت.

رشیدی با بیان اینکه مقابله با ساخت‌وسازهای غیرمجاز تنها با همکاری همه دستگاه‌های اجرایی، به‌ویژه شرکت‌های خدمات‌رسان، امکان‌پذیر است، گفت: بدون همراهی این دستگاه‌ها، کنترل و ساماندهی ساخت‌وسازهای غیرقانونی با دشواری‌های جدی مواجه خواهد بود.

وی پایین بودن سرانه فضاهای عمومی را از مهم‌ترین مشکلات نایسر برشمرد و افزود: با وجود اقدامات متعدد مدیریت شهری و همراهی شورای اسلامی شهر در سال‌های اخیر، این منطقه همچنان با کمبود فضاهای خدماتی، تفریحی و عمومی مواجه است.

شهردار سنندج خاطرنشان کرد: هرجا امکان تأمین زمین وجود داشته، شهرداری نسبت به احداث زمین ورزشی، فضای سبز و سایر امکانات اقدام کرده و هم‌اکنون نیز پروژه احداث پارک چهار هکتاری در ورودی نایسر در حال اجراست.

رشیدی از ادامه مطالعات برای احداث مسیرهای جدید در نایسر خبر داد و گفت: یکی از مسیرهای پیشنهادی به دلیل مخالفت شرکت نفت منتفی شد، اما اجرای یک کمربندی جدید با عنوان بلوار ۲۴ متری در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفته است تا بخشی از مشکلات ترافیکی و دسترسی این منطقه برطرف شود.

وی همچنین با اشاره به اراضی دولتی حاشیه نایسر اظهار کرد: بخش قابل توجهی از این اراضی در اختیار دستگاه‌های اجرایی قرار دارد و اگر این زمین‌ها در اختیار شهرداری قرار گیرد، آمادگی داریم با ایجاد کمربند سبز، از گسترش ساخت‌وسازهای غیرمجاز جلوگیری کنیم.

شهردار سنندج با اشاره به اجرای برخی پروژه‌های خدماتی در نایسر افزود: شهرداری در زمینی که هیچ منفعت اقتصادی برای آن نداشت، صرفاً با هدف رفاه مردم فضای سبز و زمین فوتبال احداث کرد، اما با وجود این اقدام، مبلغ ۵۴۰ میلیون تومان به عنوان اجرت‌المثل از حساب شهرداری برداشت شده و برای مابقی نیز درخواست کارشناسی و دریافت هزینه مطرح شده است.

وی ابراز امیدواری کرد شرکت آب منطقه‌ای در این زمینه همکاری بیشتری با مدیریت شهری داشته باشد.

رشیدی در پایان با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی برای توسعه متوازن روستاها و تأمین مسکن روستایی اظهار کرد: باید از امروز مانع شکل‌گیری نایسرهای جدید شویم، زیرا هر منطقه تا زمانی که روستا باقی می‌ماند، مشکلات کمتری دارد، اما پس از الحاق به شهر یا تبدیل شدن به ناحیه منفصل شهری، انتظارات برای دریافت خدمات شهری افزایش یافته و مشکلات نیز چند برابر می‌شود.

وی تأکید کرد: سرمایه‌گذاری در حوزه تأمین مسکن روستایی، بهبود مبلمان روستایی و توسعه زیرساخت‌ها، ضمن حفظ هویت و پایداری روستاها، می‌تواند از گسترش بی‌رویه شهرها و ایجاد مشکلات جدید در آینده جلوگیری کند.

انتهای خبر/